Rozgrzewka: formularz, baza i błędy

1. Z jakiej tablicy odbieramy dane formularza wysłanego metodą post?
2. Dlaczego empty("0") to pułapka przy polu na liczbę?
3. Dlaczego do pliku z połączeniem z bazą lepiej pasuje require niż include?

Serwer nie pamięta poprzedniej strony

Każde kliknięcie w link to osobne żądanie do serwera, a po odesłaniu strony serwer kończy pracę tego skryptu i zapomina wszystko, co w nim policzył. To jest jak okienko w urzędzie, przy którym za każdym razem siada ktoś inny: znów trzeba się przedstawić. Dlatego imię wpisane w formularz na jednej podstronie samo z siebie nie pojawi się na drugiej. Potrzebny jest mechanizm, który przeniesie tę informację między żądaniami.

Sesja: dane zostają na serwerze

session_start() „creates a session or resumes the current one”: zakłada nową sesję albo wraca do tej, która już trwa. Dane wkładamy do tablicy $_SESSION, czyli „an associative array containing session variables available to the current script”. Sesja to szatnia w kinie: kurtka zostaje na serwerze, a przeglądarka dostaje numerek (identyfikator sesji) i pokazuje go przy każdym kolejnym żądaniu. session_destroy() niszczy wszystkie dane bieżącej sesji.

Ciekawostka: dane sesji domyślnie leżą na serwerze jako zwykłe pliki. PHP Manual: „By default, PHP uses the internal files save handler which is set by session.save_handler. This saves session data on the server at the location specified by the session.save_path configuration directive.”

Ciasteczko: dane w przeglądarce

Ciasteczko (ang. cookie) to mała porcja danych, którą serwer każe zapisać przeglądarce, a przeglądarka odsyła ją przy każdym kolejnym żądaniu do tej strony. Zapisujemy je funkcją setcookie(), a odczytujemy z tablicy $_COOKIE, czyli „an associative array of variables passed to the current script via HTTP Cookies”. Trzeci argument to moment wygaśnięcia jako znacznik czasu: time() + 60*60*24*30 to trzydzieści dni.

Dwie reguły bezpieczeństwa. Pierwsza z PHP Manual o wartości ciasteczka: „This value is stored on the clients computer; do not store sensitive information”, więc hasło nigdy nie trafia do ciasteczka. Druga to opcja httponly: „When true the cookie will be made accessible only through the HTTP protocol. This means that the cookie won't be accessible by scripting languages, such as JavaScript”, dzięki czemu skrypt wstrzyknięty na stronę nie przeczyta ciasteczka.

Sesja kontra ciasteczko

Imię z formularza i licznik wejść

Imię z formularza (metoda post z lekcji o formularzach) wkładam do sesji, a licznik wejść trzymam w ciasteczku. Obie linie z session_start() i setcookie() stoją przed jakimkolwiek echo, bo jedno i drugie wysyła nagłówki.

// page-one.php: formularz i zapis imienia do sesji
session_start();
if (!empty($_POST["userName"])) { $_SESSION["userName"] = $_POST["userName"]; }
echo '<form action="page-one.php" method="post"><input name="userName"><button>Zapisz</button></form>';
echo '<a href="page-two.php">Przejdź dalej</a>';

// page-two.php: powitanie z sesji i licznik z ciasteczka
session_start();
if (!isset($_COOKIE["visitCount"])) { $visitCount = 1; }
else { $visitCount = intval($_COOKIE["visitCount"]) + 1; }
setcookie("visitCount", $visitCount, time() + 60 * 60 * 24 * 30);
echo "Witaj, " . $_SESSION["userName"] . "! To Twoje wejście numer " . $visitCount;
// po trzecim wejściu: Witaj, Jan! To Twoje wejście numer 3

Zapis do pliku: dane przeżywają wszystko

Sesja znika po zamknięciu przeglądarki, ciasteczko po upływie swojego czasu, a jedno i drugie dotyczy tylko jednego użytkownika. Gdy dane mają zostać na dobre i być wspólne dla wszystkich, zapisujemy je do pliku na dysku serwera. file_put_contents() „is identical to calling fopen(), fwrite() and fclose() successively to write data to a file” i zwraca liczbę zapisanych bajtów, a file_get_contents() „reads entire file into a string”.

Tak pytają na egzaminie

1. W jaki sposób w języku PHP należy ustawić zmienną sesji o nazwie choiceId na wartość 4?

1. session.choiceId = 4;
2. session.choiceId = {4};
3. $_SESSION[4] = choiceId;
4. $_SESSION["choiceId"] = 4;

2. if (!isset($_COOKIE["visits"])) $counter = 1; else $counter = intval($_COOKIE["visits"]) + 1; setcookie("visits", $counter); Efektem wielokrotnego wykonania kodu PHP jest

1. zliczanie liczby odwiedzin strony.
2. wyświetlenie ciasteczka z zapisaną zmienną.
3. zapisanie do ciasteczka wartości 1 za każdym odświeżeniem witryny.
4. zapisanie danych do ciasteczka jedynie przy pierwszym uruchomieniu strony.

Ćwiczenie: dwie podstrony, które Was pamiętają

1. W folderze swojego serwera (np. htdocs) utwórz page-one.php: session_start() w pierwszej linii, formularz z jednym polem name="userName", method="post", action="page-one.php", pod nim łącze do page-two.php.
2. W page-one.php zapisz odebrane imię do sesji: $_SESSION["userName"] = $_POST["userName"]; (tylko gdy pole nie jest puste, sprawdź empty() jak na lekcji o formularzach).
3. Utwórz page-two.php: session_start(), powitanie echo "Witaj, " . $_SESSION["userName"];.
4. W page-two.php dołóż licznik wejść w ciasteczku: gdy $_COOKIE["visitCount"] nie istnieje, ustaw 1, w przeciwnym razie poprzednia wartość plus 1; zapisz przez setcookie() na 30 dni i wypisz numer wejścia. setcookie() musi stać przed każdym echo.
5. Sprawdź w przeglądarce: localhost/page-one.php, wpisz imię, przejdź dalej, odśwież trzy razy. Potem zamknij całą przeglądarkę i wejdź od razu na page-two.php: zanotuj w komentarzu w kodzie, co zniknęło, a co zostało.
6. Zostaw oba pliki obok siebie w folderze kursu. Dla chętnych: uruchom je jeszcze raz w domu i sprawdź, po ilu dniach licznik z ciasteczka się wyzeruje.

A jak to wygląda w produkcji?